Η ζωή μας έγινε πιο εύκολη. Γιατί εμείς γίναμε πιο αγχωμένοι;

Έχουμε περισσότερες ανέσεις, περισσότερες επιλογές και περισσότερη τεχνολογία από οποιαδήποτε προηγούμενη γενιά. Κι όμως, πολλές φορές νιώθουμε ότι δεν προλαβαίνουμε ούτε να αναπνεύσουμε. Πώς γίνεται η ζωή να γίνεται ευκολότερη και εμείς να δυσκολευόμαστε περισσότερο να ηρεμήσουμε;

Κάποτε, για να πληρώσεις έναν λογαριασμό έπρεπε να περιμένεις στην ουρά. Για να αγοράσεις κάτι, έπρεπε να πας στο κατάστημα. Για να μιλήσεις με κάποιον, έπρεπε να τον βρεις στο τηλέφωνο — κι αν δεν απαντούσε, απλώς… δεν απαντούσε.

Σήμερα, σχεδόν όλα μπορούν να γίνουν μέσα σε λίγα λεπτά.

Παραγγέλνουμε φαγητό από τον καναπέ. Κάνουμε τραπεζικές συναλλαγές από το κινητό. Δουλεύουμε από οπουδήποτε. Βρίσκουμε οποιαδήποτε πληροφορία σε δευτερόλεπτα. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να γράψει, να οργανώσει, να μεταφράσει και να μας βοηθήσει σε εργασίες που κάποτε χρειάζονταν ώρες.

Θεωρητικά, λοιπόν, θα έπρεπε να έχουμε περισσότερο χρόνο.

Γιατί έχουμε την αίσθηση ότι συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο;

Όταν κερδίζουμε χρόνο, απλώς τον γεμίζουμε

Αυτό ίσως είναι ένα από τα μεγαλύτερα παράδοξα της σύγχρονης ζωής.

Κάθε νέα τεχνολογία υπόσχεται ότι θα μας εξοικονομήσει χρόνο. Και πράγματι το κάνει. Μόνο που τον χρόνο που κερδίζουμε σπάνια τον μετατρέπουμε σε ξεκούραση.

Τον γεμίζουμε.

Με περισσότερη δουλειά. Περισσότερα emails. Περισσότερες υποχρεώσεις. Περισσότερες δραστηριότητες. Περισσότερο scrolling. Περισσότερα πράγματα που «πρέπει» να κάνουμε.

Η ευκολία δεν μείωσε απαραίτητα τις απαιτήσεις μας. Σε πολλές περιπτώσεις τις αύξησε.

Αφού μπορείς να απαντήσεις σε ένα email από το κινητό, γιατί να περιμένεις μέχρι αύριο;

Αφού ένα μήνυμα φτάνει αμέσως, γιατί δεν απάντησες ακόμη;

Αφού μπορείς να δουλέψεις από το σπίτι, πού ακριβώς τελειώνει πλέον η δουλειά;

Είμαστε συνεχώς διαθέσιμοι

Υπήρχε κάποτε κάτι που σήμερα μοιάζει σχεδόν πολυτέλεια: να μην μπορεί κάποιος να σε βρει.

Σήμερα κουβαλάμε μαζί μας ένα μικρό γραφείο, μια τηλεόραση, μια εφημερίδα, ένα εμπορικό κέντρο και ολόκληρο τον κοινωνικό μας κύκλο.

Όλα μέσα σε μία συσκευή.

Το κινητό χτυπάει. Έρχεται μήνυμα. Μετά email. Μετά ειδοποίηση. Μετά ένα βίντεο. Μετά άλλο ένα μήνυμα.

Και ακόμη κι όταν τίποτα δεν χτυπάει, πολλές φορές πιάνουμε μόνοι μας το κινητό.

Δεν χρειάζεται πλέον να συμβαίνει κάτι σημαντικό για να αποσπαστεί η προσοχή μας. Αρκεί μια οθόνη που βρίσκεται μόνιμα δίπλα μας.

Το σώμα μπορεί να κάθεται στον καναπέ, αλλά το μυαλό συνεχίζει να δέχεται πληροφορίες.

Και αυτό δεν είναι ακριβώς ξεκούραση.

Δεν συγκρινόμαστε πια με τον γείτονα

Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη.

Για μεγάλο μέρος της ανθρώπινης ιστορίας, ο κύκλος σύγκρισης ήταν σχετικά μικρός. Η οικογένεια, οι φίλοι, οι συνάδελφοι, η γειτονιά.

Σήμερα ανοίγεις το Instagram και μέσα σε πέντε λεπτά μπορείς να δεις κάποιον να ταξιδεύει στις Μαλδίβες, κάποιον να αγοράζει το πρώτο του σπίτι, κάποιον να ανακοινώνει προαγωγή, κάποιον να γυμνάζεται στις 5 το πρωί και κάποιον στα 25 του να εξηγεί πώς έγινε εκατομμυριούχος.

Και κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, κοιτάζεις τη δική σου απολύτως φυσιολογική Τρίτη.

Τα social media δεν δημιούργησαν τη σύγκριση. Της έδωσαν όμως απεριόριστο υλικό.

Και όταν βλέπουμε συνεχώς τις καλύτερες στιγμές των άλλων, είναι εύκολο να αισθανθούμε ότι η δική μας ζωή μένει πίσω.

Ακόμη και η ξεκούραση έγινε στόχος

Το παράδοξο φτάνει ακόμη πιο μακριά.

Δεν αρκεί πλέον να ξεκουραστούμε. Πρέπει να ξεκουραστούμε… σωστά.

Να κάνουμε γυμναστική. Να διαλογιστούμε. Να πιούμε αρκετό νερό. Να κοιμηθούμε οκτώ ώρες. Να διαβάσουμε βιβλία. Να έχουμε hobbies. Να ταξιδεύουμε. Να περνάμε «ποιοτικό χρόνο» με τους ανθρώπους μας.

Όλα αυτά είναι θετικά.

Όταν όμως ακόμη και η αυτοφροντίδα μετατρέπεται σε ακόμη μία λίστα υποχρεώσεων, τότε υπάρχει ο κίνδυνος να αρχίσουμε να αγχωνόμαστε ακόμη και για το αν… χαλαρώνουμε αρκετά.

Περισσότερες επιλογές, περισσότερη αμφιβολία

Η σύγχρονη ζωή μάς έδωσε και κάτι εξαιρετικά πολύτιμο: επιλογές.

Πού θα ζήσουμε. Τι θα σπουδάσουμε. Ποια δουλειά θα κάνουμε. Με ποιον θα είμαστε. Πού θα ταξιδέψουμε. Τι θα αγοράσουμε. Τι θα δούμε το βράδυ.

Όμως η ελευθερία επιλογής έχει και μια λιγότερο συζητημένη πλευρά.

Όσο περισσότερες είναι οι επιλογές, τόσο ευκολότερο είναι να αναρωτιόμαστε αν κάναμε τη σωστή.

Ίσως υπάρχει καλύτερη δουλειά.

Καλύτερο σπίτι.

Καλύτερη σχέση.

Καλύτερο ταξίδι.

Καλύτερη εκδοχή της ζωής μας.

Και έτσι, αντί να απολαμβάνουμε αυτό που έχουμε, μπορεί να βρεθούμε σε μια μόνιμη αναζήτηση αυτού που ίσως χάνουμε.

Ίσως τελικά δεν χρειαζόμαστε άλλη μία «ευκολία»

Η τεχνολογία δεν είναι ο εχθρός. Ούτε χρειάζεται να επιστρέψουμε σε μια εποχή χωρίς smartphones, delivery ή τεχνητή νοημοσύνη.

Οι ανέσεις της σύγχρονης ζωής είναι πραγματικές και σε πολλές περιπτώσεις πολύτιμες.

Το ερώτημα είναι τι κάνουμε με τον χρόνο και την ενέργεια που μας χαρίζουν.

Γιατί ίσως το επόμενο μεγάλο βήμα δεν είναι να βρούμε ακόμη έναν τρόπο να κάνουμε τα πάντα γρηγορότερα.

Ίσως είναι να αποδεχτούμε ότι δεν χρειάζεται κάθε λεπτό που εξοικονομούμε να το γεμίζουμε με κάτι άλλο.

Να μπορούμε να αφήσουμε ένα μήνυμα για αργότερα. Να κλείσουμε μια οθόνη χωρίς να ανοίξουμε αμέσως μια άλλη. Να καθίσουμε χωρίς να αισθανόμαστε ότι πρέπει να είμαστε παραγωγικοί.

Η ζωή μας πράγματι έγινε πιο εύκολη με πολλούς τρόπους.

Ίσως όμως αυτό που δεν μάθαμε ακόμη είναι πώς να της επιτρέπουμε να γίνεται και λίγο πιο ήσυχη.